ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ (Iran conflict) ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਸਰ ਹੁਣ New Zealand ਦੀ ਹਾਊਸਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਮੱਠੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਫਰਮ Cotality ਦੇ ਨਵੇਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, April ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ (sales volumes) ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 9% ਤੱਕ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 1500 ਘੱਟ ਘਰ ਵਿਕੇ ਹਨ।
Cotality ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਇਕਨਾਮਿਸਟ Kelvin Davidson ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰ ਫਿਲਹਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਮੌਰਗੇਜ ਰੇਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚੋਂ Auckland ਅਤੇ Wellington ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ (rents) ਕਾਫ਼ੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Christchurch ਅਤੇ Dunedin ਵਿੱਚ ਬਜ਼ਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਲਚਕਤਾ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਇਸ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਘਰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਵਾਲੇ (First-home buyers) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ April ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦਾ 28.2% ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਸੁਧਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਉਛਾਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਘੱਟ ਹੈ।
ਹਾਊਸਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ’ਚ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ
ਵਧਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ, ਉੱਚੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ (Middle East) ਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਊਸਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ। ASB ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਾਊਸਿੰਗ ਕਾਨਫੀਡੈਂਸ ਰਿਪੋਰਟ (ASB Housing Confidence Report) ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ 30% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 19% ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ASB ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ Kim Mundy ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 20% ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 27% ਸੀ।
ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 48% ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਾਂ ਹੋਰ ਵਧਣਗੀਆਂ। ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ Auckland ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਮੀਦਾਂ ਅੱਧੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Canterbury ਖੇਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 5% ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹਾਊਸਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਸਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
